شیمی و آزمایشهای آن

شرح آزمایش

همانطور که می دانید اتم گرم عبارت است از وزن مقداری از یک عنصر که بر حسب گرم برابر با وزن اتمی آن عنصر باشد.مثلا وزن اتمی گوگرد ۳۲.۰۶amu است،پس یک اتم گرم گوگرد وزنی معادل ۳۲.۰۶ گرم خواهد داشت.اگر چه وزن اتم های مختلف متفاوت است،ولی اتم های موجود در یک اتم گرم عناصر با یکدیگر برابر است و این تعداد که با فنون دقیق قابل اندازه گیری است برابر با ۱۰^۳۲  * ۶.۰۲۲۵ 

۱۰^۳۲  * ۶.۰۲۲۵  که بعد آووگادرو معروف است،دقیقترین مقدار اندازه گیری شده عدد آووگادرو ار مطالعه بلورها به وسیله پرتو ایکس(X) و اندازه گیری چگالی و حجم آنها می باشد.

در این آزمایش یک اسید چرب با فرمول C_۱۷H_۳۳COOH  به نام اولئیک اسید اندازه گیری می شود و فرض می شود که ملکول اولئیک اسید استوانه ای شکل است که ارتفاع آن برابر شعاع قاعده و قاعده اش روی سطح آب قرار دارد.وزن ملکولی این اسید ۲۸۲ است.برای این آزمایش،مقدار معینی از این اسید را روی آب پخش می کنیم و لایه"یک ملکولی"به وجود آمده را اندازه می گیریم.چون قسمت اسید در آب حل شده و بقیه ملکول از آب خارج می گردد،پس لایه به وجود آمده حداقل به ضخامت یک ملکول است.با استفاده از ضخامت لایه،وزن ملکولی و چگالی اندازه اولئیک اسید را می توان محاسبه کرد.

روش کار

ظرفی را آماده کرده و در محل مسطحی از آب پر می کنیم،بطوریکه حجم آب به صورت لبریز باشد.با استفاده از "جداکن" روی سطح آب را کنار می زنیم تا هم سطح آب تمیز سود و هم آب اضافی خارج گردد.مقداری پودر تالک را روی سطح آب می ریزیم،بطوریکه تمامی سطح آب از یک ورقه نازک پودر پوشانده شود.سپس به وسیله قطره چکان قطره ای از محلول "اولئیک اسید در اکتان"(٪۷۵ اولئیک اسید و ٪۲۵ اکتان) را بر روی سطح چودر تالک می ریزیم.روغن پس از پخش شدن ذره های پودر تالک،به اطراف رانده می شود و سطح وسیعی را اشغال می کند.چون لایه روغن روی آب دیده نمی شود،می توان حدود آن را به وسیله ذرات گرد رانده شده مشخص کرد.سطح تقریبی لایه روغن که شبیه دایره است را می توان با اندازه گیری قطر دایره بدست آورد.